ABD Kamuoyunda İsrail ve Filistin Algısı:
Niceliksel Çözümleme ve Akademik Okuma
Prof. Dr.
Firuz Demir Yaşamış
Öz
Bu çalışma, Amerika Birleşik
Devletleri (ABD) kamuoyunun İsrail–Filistin sorununa yönelik tutumlarını
niceliksel veriler ışığında incelemektedir. Gallup (2001–2026) ve Pew Research
Center (2022–2025) anketleri ABD kamuoyunda İsrail lehine olan tarihsel
üstünlüğün azaldığını ve Filistin lehine bir denge oluştuğunu göstermektedir.
Çalışma, partizan, yaş ve demografik farklılıklar üzerinden bu değişimi analiz
etmekte ve olası ABD dış siyasa etkilerini tartışmaktadır.
Anahtar Kelimeler:
ABD kamuoyu, İsrail, Filistin, Gallup,
Pew Research, dış siyasa, niceliksel çözümleme
Abstract
This study examines the attitudes of the American public toward the
Israel–Palestine issue using quantitative data. Surveys conducted by Gallup
(2001–2026) and Pew Research Center (2022–2025) indicate that the historical
U.S. public preference for Israel has decreased, while support for Palestine
has increased, creating a more balanced perception. The study analyzes these
changes in relation to partisan, age, and demographic differences, and
discusses potential implications for U.S. foreign policy.
Key Words: U.S. public opinion, Israel, Palestine, Gallup, Pew
Research, foreign policy, quantitative analysis
Giriş
ABD
kamuoyunun İsrail–Filistin sorununa yönelik tutumları, uzun yıllar boyunca
İsrail lehine belirgin bir üstünlük göstermiştir. Ancak son yıllarda yapılan
Gallup (2001–2026) ve Pew Research Center (2022–2025) anketleri, bu eğilimde
önemli değişiklikler olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle partizan kimlik,
yaş ve demografik etmenler, kamuoyunun İsrail ve Filistin halklarına ve
yönetimlerine yönelik algılarını şekillendirmektedir. Bu çalışma, söz konusu
değişimleri niceliksel veriler ışığında çözümleyerek ABD kamuoyunun Orta
Doğu’ya ilişkin tutumlarının uzun dönemli evrimini ve olası dış siyas
etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Yöntem
Bu araştırmada Gallup (2026) ve Pew
Research Center (2025) verileri ile bağımsız medya çözümlemelerinden yararlanılmıştır.
Veriler, yaş grupları, partizan kimlik ve genel sempati düzeyleri açısından
ayrıştırılmıştır. Çözümleme, verilerin tablo ve grafikler ile sunulmasını
içermektedir.
Bulgular
Kamuoyu Sempatisi
|
Tablo 1: ABD kamuoyunda İsrail ve Filistin’e
yönelik sempati dağılımı |
||
|
Grup |
Filistin’e Sempati (%) |
İsrail’e Sempati (%) |
|
Genel Toplam |
41 |
36 |
|
Demokratlar |
65 |
17 |
|
Cumhuriyetçiler |
25 |
70 |
|
18–34 yaş |
53 |
28 |
|
55+ yaş |
29 |
61 |
Aşağıdaki Grafik 1 Cumhuriyetçi ve
Demokrat Parti’ye sempati duymayan bağımsızların Orta Doğu’da İsrail ve
Filistin’e duydukları sempatinin yıllar içinde değişimini göstermektedir.
İsrail’e duyulan sempati hızla azalırken 2025’den itibaren eğilim Filistin
yönüne dönmüştür.
Grafik 1: Orta Doğu Konusunda Bağımsızların
Sempatisi
Grafik 2 ise bu değişimin Demokratlar
arasında çok daha yüksek olduğunu göstermektedir. Önemli değişim yılı ise
2023’tür.
Grafik 2: Demokratların Orta Doğu’daki Sempati
Yönelimi
Grafik 3’te ise Amerikalıların genel
olarak İsrail ve Filistin’e karşı duydukları olumlu duygulardaki değişim ele
alınmaktadır. Filistin’e karşı olumlu duygular köktenci biçimde artarken
İsrail’e duyulan olumlu duygular hızla azalmaktadır.
Grafik 3: Amerikalıların Ülkeler Hakkındaki
Olumlu/Çok Olumlu Görüşleri
Aşağıdaki Grafik 4 ise bağımsız
Filistin Devleti konusundaki Amerikan halkının desteğindeki değişimi
göstermektedir. 2026 itibarıyla bağımsız Filistin Devleti’ni destekleyenlerin
oranı yüzde 57 iken karşı çıkanların oranı yüzde 28’de kalmaktadır.
Grafik 4: Amerikalıların Bağımsız Filistin
Devleti Konusundaki Desteği
Grafik 5’te ise bağımsız Filistin
Devleti’ni olumlu bulanların partilere göre dağılımı verilmektedir. Destek
demokratlar arasında artarak yüzde 77’e gelmişken liberaller arasında düzenli
artışla yüzde 57 ve Cumhuriyetçiler arasında düşüşle yüzde 33 olarak
ölçülmüştür.
Grafik 5: ABD’de Bağımsız Filistin Devleti
için Desteğin Partilere Göre Desteği
Aşağıdaki PEW Research’ tarafından
yapılan Grafik 6 ise aynı eğilimleri inceleyen bir başka araştırmadır. Araştırma sonuçlarına göre, Amerikalıların
İsrail halkına yönelik görüşleri hala hükümetine kıyasla çok daha olumludur,
ancak her ikisi de giderek daha olumsuz duruma gelmiştir. Gallup’un araştırma
sonuçları PEW araştırmasında da desteklenmektedir.
Grafik 6: PEW Research’in bulguları
PEW Research’ten alınan aşağıdaki
Grafik 7 ise daha ayrıntılı bilgiler sunmaktadır.
Grafik 7: Partilere göre İsrail ve Filistin
Halkları ile İsrail Hükümeti Hakkındaki Amerikan Halkı Görüşleri
PEW araştırmasına göre, Amerikalılar
hem İsrail halkı hem de Filistin halkı hakkında olumsuz görüşlerden çok olumlu
görüşler ifade etmektedir. Grafik, Amerikalıların İsrail halkına yönelik
görüşlerinin hükümetine kıyasla çok daha olumlu olduğunu göstermektedir. Ancak
her ikisi de giderek daha olumsuzlaşmaktadır. Bölgedeki siyasal liderlik
hakkında (İsrail hükümeti, Filistin Yönetimi ve Hamas) görüşler ise olumlu
görüşlerden daha olumsuzdur. Yaklaşık her altı Amerikalıdan beşi (%59) artık
İsrail hükümetini olumsuz değerlendirirken, %68 Filistin Yönetimini olumsuz,
%84 ise Hamas hakkında olumsuz görüşe sahiptir. İsrail halkı ve hükümetine
yönelik görüşler önceki yıllara göre daha olumsuzdur. Buna karşılık Filistin
halkına yönelik görüşler göreli olarak kararlı kalmıştır. Amerikalı
yetişkinlerin %56’sı İsrail halkına olumlu bakmaktadır. Bu oran 2024’e göre 8
puan, 2022’ye göre 11 puan düşmüştür. Amerikalıların %59’u İsrail hükümetini
olumsuz değerlendirirken, %35’i olumlu görüş bildirmektedir. Bu görüşler,
2024’e göre daha olumsuzdur. 2022’de görüşler daha dengeliydi. Filistin halkına
yönelik görüşler 2022’den beri ABD’de göreli olarak kararlıdır. Son araştırmada
ABD halkı %52 olumlu görüş bildirmiştir. Bu oran 2024’te %50, 2022’de %53’tü. Filistin
Yönetimi ve Hamas’a yönelik görüşler de son bir yılda göreli olarak kararlı ve
çoğunlukla olumsuzdur. ABD halkının %68’i Batı Şeria’yı kontrol eden Filistin
Yönetimini olumsuz değerlendirmektedir. Daha büyük bir oran (%84), Gazze’yi
kontrol eden Hamas’ı olumsuz değerlendirmektedir. Bu grupların çoğuna yönelik görüşlerde partiler
arasında farklılıklar vardır. Tek istisna Hamas’tır. Her iki partiden de
(Cumhuriyetçi ve Demokrat) geniş çoğunluk tarafından olumsuz görülmektedir.
(PEW 2025)
Olumsuz Algı ve
Hükümet Değerlendirmesi
Pew Research verilerine göre, Amerikan
yetişkinlerin %59’u İsrail hükümetini olumsuz değerlendirmektedir. Bu durum,
halkın sadece sempatiyi değil, siyasal tercihleri ve eleştirel bakışı da
şekillendirdiğini göstermektedir.
İki Devletli
Çözüm Desteği
Anketler, ABD’deki yetişkinlerin
%57’sinin Filistin’in bağımsız bir devlet olarak tanınmasını desteklediğini
göstermektedir. Bu durum, partiler üstü normatif bir destek eğilimini ortaya
koymaktadır.
Tartışma
Partizan ve
Demografik Ayrışma
Veriler, kamuoyu tutumlarının partizan
kimlik ve yaş grupları ile güçlü şekilde ilişkili olduğunu göstermektedir.
Demokrat seçmenler ve gençler Filistin lehine bir eğilim sergilerken,
Cumhuriyetçiler ve yaşlı seçmenler hala İsrail yanlısı bir tutum
göstermektedir.
Değişimin
Stratejik ve Normatif Önemi
ABD’deki kamuoyu değişimi henüz
doğrudan dış siyasada köktenci bir dönüşüme yol açmamaktadır. Ancak partizan
kutuplaşma ve genç kuşak eğilimleri, uzun vadede ABD dış siyasasının tonunu ve
diplomatik söylemlerini etkileyebilir. Bu noktada medya ve sosyal medyanın rolü
de belirleyici olmuştur.
Sonuç
2001–2026 döneminde ABD kamuoyunda
gözlenen eğilimler, İsrail’e yönelik sempati oranlarının azaldığını ve
Filistin’e yönelik sempati oranlarının arttığını göstermektedir. Çözümlemeler
bu değişimin özellikle Demokrat seçmenler ve genç yaş grupları arasında
belirgin olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, İsrail ve Filistin’in siyasal
liderliklerine yönelik algılar, halk algısına kıyasla daha olumsuzdur ve
partizan farklılıklar bu algılarda etkili rol oynamaktadır. Niceliksel veriler,
kamuoyundaki bu eğilimlerin kısa ve uzun vadede ABD dış siyasasının tonunu ve
diplomatik söylemlerini etkileyebileceğini göstermektedir. Türkiye’deki
akademik çevreler açısından bu sonuçlar ABD’nin Orta Doğu siyasaları ve kamuoyu
devingenlerini anlamak için önemli çıkarımlar sunmaktadır.
Kaynakça
Vigers, Bendict. (2026). Israelis No
Longer Ahead in Americans' Middle East Sympathies. Israel still viewed more
favorably; support for two-state solution highest since 2003. https://news.gallup.com/poll/702440/israelis-no-longer-ahead-americans-middle-east-sympathies.aspx?utm_source=chatgpt.com&thank-you-subscription-form=1
Van Green, Ted ve arkadaşları. (2025).How
Americans View the Israel-Hamas Conflict 2 Years Into the War. Americans’ views
of Israelis, Palestinians and their political leadership. PEW Research. https://www.pewresearch.org/politics/2025/10/03/americans-views-of-israelis-palestinians-and-their-political-leadership/?gad_source=1&gad_campaignid=22378837192&gbraid=0AAAAA-ddO9F5Hr3gXzdaXgGLVBR-9IpOg&gclid=CjwKCAiAzZ_NBhAEEiwAMtqKy3w91jMABS2QjAJiNaJKjt-1UI97mOf2qkE8ZxZQcUaz2v9IaaH-dxoCvmkQAvD_BwE
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder