Türkiye, 2026 Hukukun Üstünlüğü Endeksi’nde 143 ülke arasında 117. sırada

World Justice Project (WJP) · 21 Ekim 2026 tarihli basın açıklaması

Türkçe çeviri

 

Temel bulgular

- 2026 WJP Hukukun Üstünlüğü Endeksi, otoriter uygulamaların yerleşik hâle geldiğini ortaya koymaktadır.

- Hükümet müdahalelerinin artması ile ifade özgürlüğü ve toplumsal katılım alanlarındaki gerilemeler acil olarak ele alınmalıdır.

- Türkiye’nin puanı düşmüştür. Türkiye, bölgesel sıralamada 15 ülke arasında 14. sıradadır.

WASHINGTON, 21 Ekim 2026 — World Justice Project (WJP) tarafından bugün yayımlanan 2026 Hukukun Üstünlüğü Endeksi’ne göre, dünya genelinde hukukun üstünlüğündeki gerileme devam etmektedir. Bu yıl geçen yıla kıyasla daha az ülkenin puanı düşmüş olsa da küresel görünüm hâlâ son derece dengesizdir. Ülkelerin yüzde 62’sinde gerileme yaşanması iyileşme kaydeden ülkelerden daha fazladır. Türkiye de gerileme yaşayan ülkeler arasındadır.

Türkiye’nin genel hukukun üstünlüğü puanı bu yılki endekste yüzde 1’den daha az düşmüştür. Türkiye, dünya genelinde değerlendirilen 143 ülke arasında 117. sırada yer almaktadır.

Bölgesel sıralamada Türkiye, Doğu Avrupa ve Orta Asya bölgesindeki 15 ülke arasında 14. sıradadır. Bölgenin en iyi performans gösteren ülkesi dünya sıralamasında 55. sırada bulunan Gürcistan’dır. Gürcistan’ı Karadağ ve Kosova izlemektedir. Bölgedeki en düşük puanlara sahip üç ülke ise Beyaz Rusya (Belarus), Türkiye ve dünya sıralamasında 121. sırada bulunan Rusya’dır.

Son bir yılda Doğu Avrupa ve Orta Asya bölgesindeki 15 ülkenin 11’inde gerileme görülmüştür. Bu 11 ülkenin 6’sında bir önceki yıl da gerileme yaşanmıştır.

Kanada, Birleşik Krallık ve Avrupa Birliği ülkelerinin çoğunda genel görünüm büyük ölçüde istikrarlı kalmış; kayda değer bir iyileşme veya gerileme görülmemiştir.

Macaristan için henüz kesin bir değerlendirme yapmak erken olmakla birlikte Polonya küresel ölçekte toparlanmaya öncülük etmektedir. Polonya, demokratik denetim mekanizmalarının ve kurumsal güvencelerin yeniden güçlenmeye başlamasıyla 2023’ten bu yana yüzde 4,22’lik iyileşme kaydetmiş ve dünyada en fazla ilerleme sağlayan ülke olmuştur.

Türkiye, üst-orta gelir grubundaki 44 ülke arasında 41. sırada yer almaktadır.

Türkiye ve küresel eğilimler

Otoriterleşme artık ortaya çıkmakta olan bir eğilim değildir; yerleşik hâle gelmiştir. Ülkelerin yüzde 86’sından fazlasında otoriter yönetime karşı güvencelerden en az birinde son beş yıl boyunca sürekli gerileme yaşanmıştır. Bu güvenceler şunlardır:

- Hükümetin yetkileri üzerindeki sınırlamalar,

- Açık yönetim,

- Temel haklar.

Türkiye de bu ülkeler arasındadır.

Sivil alan, kamusal tartışma ve hükümetin denetlenmesi

Sivil alanın korunması, kamusal tartışma ve hükümetin denetlenmesi açısından temel öneme sahip özgürlükler, ülkelerin çoğunda daralmaktadır.

- Düşünce ve ifade özgürlüğü: Ülkelerin yüzde 64’ünde gerilemiştir. Türkiye de bu ülkeler arasındadır.

- Toplanma ve örgütlenme özgürlüğü: Ülkelerin yüzde 67’sinde gerilemiştir. Türkiye bu gerilemenin görüldüğü ülkeler arasında değildir.

- Toplumsal katılım: Ülkelerin yüzde 65’inde gerilemiştir. Türkiye de bu ülkeler arasındadır.

Yürütmenin yargıya müdahalesi ve kurumsal aşınma

Ceza ve hukuk yargılamalarında, yürütmenin uygunsuz baskısı ve müdahalesi, kurumsal aşınmanın başlıca nedenleri hâline gelmiştir.

Ülkelerin yüzde 64’ünde hukuk adalet sistemi, yüzde 58’inde ise ceza adalet sistemi zayıflamıştır. Her iki alanda da hükümetin uygunsuz müdahalesi temel etkenlerden biri olarak öne çıkmaktadır.

Yargı organları, yürütmenin yetki sınırlarını aşması karşısında da güç kaybetmektedir. Hükümetin yetkilerinin yargı tarafından sınırlandırılması göstergesi, ülkelerin yüzde 63’ünde gerilemiştir. Türkiye de bu ülkeler arasındadır.

Hukuk adaletine erişimdeki iyileşme

Bununla birlikte hukuk adaletine erişim daha kolay, daha karşılanabilir maliyetli ve daha eşitlikçi hâle gelmektedir.

- Hukuk adaletine erişim ve adalet hizmetlerinin maliyetinin karşılanabilirliği: Ülkelerin yüzde 54’ünde iyileşmiştir. Türkiye de bu ülkeler arasındadır.

- Hukuk adaletinde ayrımcılığın bulunmaması: Ülkelerin yüzde 52’sinde iyileşmiştir. Ancak Türkiye bu iyileşmenin görüldüğü ülkeler arasında değildir.

Hukukun üstünlüğü ile ekonomik refah arasındaki ilişki

Endeks verileri, ekonomik refahın, fiyat istikrarının ve düşük kredi riskinin hukukun üstünlüğünün güçlü olduğu ülkelerde bir arada görüldüğünü ortaya koymaktadır.

- Kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH): Kişi başına GSYH’si dünya ortalaması olan 14.406 doların üzerinde bulunan ülkelerin hukukun üstünlüğü puanı 0,68 veya daha yüksektir.

- Enflasyon: Enflasyon oranı medyan değer olan yüzde 3,23’ün altında bulunan ülkelerin endeks puanı 0,60 veya daha yüksektir.

- Ülke kredi notları: Yatırım yapılabilir düzeyde (AAA ile BBB arasında) egemen ülke kredi notuna sahip ülkelerin endeks puanları 0,66 veya daha yüksektir.

Türkiye’nin 2026 yılı genel puanı 0,41’dir.

Küresel sıralamalar

2026 WJP Hukukun Üstünlüğü Endeksi’nde dünya sıralamasının ilk beşinde Danimarka, Norveç, Finlandiya, İsveç ve Lüksemburg yer almaktadır.

En düşük puana sahip ülke Venezuela’dır. Venezuela’yı Afganistan, Haiti, Kamboçya ve Nikaragua izlemektedir.

Türkiye’nin WJP Hukukun Üstünlüğü Endeksi sıralamaları

Kaynak: World Justice Project, 2026 Hukukun Üstünlüğü Endeksi.

Dünya sıralaması: 117 / 143

Bölgesel sıralama: 14 / 15

Genel puan: 0,41

Faktörlere göre sıralamalar

Aşağıdaki tabloda her gösterge için dünya, bölge ve gelir grubu sıralamaları verilmiştir. Sıralamada 1 en iyi konumu ifade etmektedir.

Gösterge	Dünya (143 ülke)	Bölge (15 ülke)	Gelir grubu (44 ülke)
Hükümet yetkileri üzerindeki sınırlamalar	136	14	43
Yolsuzluğun bulunmaması	80	8	24
Açık yönetim	116	13	40
Temel haklar	135	15	42
Düzen ve güvenlik	67	13	21
Düzenlemelerin uygulanması	120	14	44
Hukuk adaleti	127	15	42
Ceza adaleti	110	13	35

 

Not: Bölgesel sıralama Doğu Avrupa ve Orta Asya ülkelerini; gelir grubu sıralaması üst-orta gelir grubundaki ülkeleri kapsamaktadır. Her göstergede 1 en iyi sıradır.

Türkiye’nin endeksin ölçtüğü 44 alt gösterge bakımından performansını incelemek için özgün açıklamada şu adres verilmiştir:

Türkiye – WJP 2026 Ülke Profili Tam dünya sıralamaları ve endeks bulguları için:

WJP Hukukun Üstünlüğü Endeksi – Resmî internet sitesi

WJP Hukukun Üstünlüğü Endeksi hakkında

World Justice Project (WJP) Hukukun Üstünlüğü Endeksi, hukukun üstünlüğü konusunda özgün ve bağımsız veriler sunan dünyanın önde gelen kaynaklarından biridir. Uzman anketleri ile hanehalkı araştırmalarına dayanan kapsamlı bir yöntem kullanarak 143 ülke ve yargı alanındaki hukukun üstünlüğünü ölçmektedir. Bu ülkeler ve yargı alanları, dünya nüfusunun yüzde 95’ini kapsamaktadır.

Endeks, hukukun üstünlüğünün dünya genelinde nasıl deneyimlendiğini ve nasıl algılandığını ölçmek amacıyla 215.000’den fazla hanehalkı araştırmasından ve 3.400 uzman ve uygulayıcı anketinden yararlanmaktadır.

2009’dan bu yana her yıl yayımlanan endeks; hükümetler, çok taraflı kuruluşlar, işletmeler, akademi, medya ve sivil toplum kuruluşları tarafından kullanılmaktadır.

World Justice Project hakkında

World Justice Project, dünya genelinde hukukun üstünlüğünü geliştirmek amacıyla bilgi üreten, farkındalığı artıran ve harekete geçilmesini teşvik eden bağımsız, partiler üstü ve çok disiplinli bir kuruluştur.

Açıklamada kullanılan bölgesel ve gelir grubu tanımları

Doğu Avrupa ve Orta Asya bölgesi: Arnavutluk, Belarus, Bosna-Hersek, Gürcistan, Kazakistan, Kosova, Kırgızistan, Moldova, Karadağ, Kuzey Makedonya, Rusya, Sırbistan, Türkiye, Ukrayna ve Özbekistan.

Üst-orta gelir grubu: Açıklamada bu grupta 44 ülke ve yargı alanı sayılmaktadır. Türkiye de bu grupta yer almaktadır.

Çeviriye ilişkin kısa değerlendirme

Belgenin Türkiye açısından öne çıkan bulguları üç noktada yoğunlaşmaktadır:

1. Kuvvetler ayrılığı ve yargısal denetim: Hükümet yetkilerinin sınırlandırılması alanında Türkiye dünya genelinde 136., bölgesinde 14. sıradadır.

2. Temel haklar ve adalet sistemi: Temel haklarda dünya sıralaması 135.; hukuk adaletinde ise 127. sıradır. Türkiye, her iki göstergede de bölgesel sıralamanın sonundadır.

3. Gösterge bazında farklılaşma: Yolsuzluğun bulunmaması göstergesinde Türkiye 80. sırada, düzen ve güvenlik göstergesinde ise 67. sıradadır. Dolayısıyla endeks, tüm alanlarda aynı düzeyde bir gerileme ya da başarısızlık göstermemekte; kurumsal ve hukuksal göstergeler arasında belirgin farklılıklar ortaya koymaktadır.

Önemli yöntem notu: Endeksin basın açıklaması, Türkiye’nin genel puanının yüzde 1’den az düştüğünü belirtmektedir. Ancak bu açıklama tek başına, her bir göstergedeki değişimin büyüklüğünü veya bu değişimlerin nedenlerini açıklamamaktadır. Bu tür sonuçlar için ülke profilindeki alt göstergelerin ve önceki yılların verilerinin ayrıca incelenmesi gerekir.